Digitale soevereiniteit is in korte tijd uitgegroeid tot een onderwerp dat niet alleen binnen IT speelt, maar steeds vaker op de agenda van bestuur en directie staat. Organisaties realiseren zich dat afhankelijkheid van technologie en leveranciers directe impact heeft op continuïteit, compliance en risico. De vraag is dan ook niet meer of dit onderwerp relevant is, maar hoe je hier als organisatie concreet mee omgaat.
Data is overal, maar controle ontbreekt
In de praktijk zien we dat IT-landschappen steeds complexer worden. Data staat verspreid over cloudplatformen, SaaS-oplossingen, on-prem systemen en integraties met externe partijen. Die keten wordt langer, minder zichtbaar en daarmee moeilijker te beheersen.
Zo zien we bijvoorbeeld zorgorganisaties waar patiëntgegevens verspreid staan over meerdere systemen en koppelingen, terwijl het lastig is om precies inzichtelijk te maken waar die data zich bevindt en wie er toegang toe heeft. Of overheidsorganisaties die steeds vaker de vraag krijgen: kunnen we eigenlijk uitleggen waar onze data staat en onder welke wetgeving die valt?
Het probleem: geen kader voor keuzes
Veel organisaties hebben technologie, maar missen een duidelijk kader om keuzes te maken. Cloud-first wordt vaak gezien als strategie, terwijl het in werkelijkheid een optelsom is van eerdere beslissingen. IT, security en bestuur kijken ieder vanuit hun eigen perspectief, waardoor het lastig wordt om tot één lijn te komen. Digitale soevereiniteit blijft daardoor abstract, terwijl het juist vraagt om concrete keuzes.
Er is geen standaard oplossing, maar een afweging
Digitale soevereiniteit is geen keuze tussen “alles in de cloud” of “alles on-prem”. Het gaat om het maken van bewuste keuzes op basis van risico, afhankelijkheid en continuïteit. In de praktijk betekent dat dat verschillende onderdelen van je IT-landschap om verschillende keuzes vragen.
Zo zien we organisaties die hun werkplekomgeving en samenwerking volledig in Microsoft 365 onderbrengen, omdat snelheid, flexibiliteit en gebruiksgemak daar het zwaarst wegen. Tegelijkertijd kiezen diezelfde organisaties ervoor om kritische data of back-ups anders te organiseren, omdat ze daar minder afhankelijk willen zijn van één platform.
Een ander voorbeeld is een logistieke organisatie die sterk afhankelijk is van real-time data en systemen. Voor hen is beschikbaarheid cruciaal. Zij kiezen er vaak voor om hun operationele systemen in de cloud te draaien voor schaalbaarheid, maar richten hun herstelstrategie zo in dat ze ook bij uitval van een platform snel weer operationeel zijn.
In sectoren zoals de zorg of financiële dienstverlening zien we weer een andere afweging. Daar spelen compliance, auditability en datatoegang een grotere rol. Organisaties moeten kunnen aantonen waar data staat, wie erbij kan en hoe herstel is ingericht. Dat leidt vaak tot keuzes waarbij meer controle wordt ingebouwd in specifieke delen van het landschap.
Dit soort keuzes laten zien dat digitale soevereiniteit geen technische discussie is, maar een strategische afweging. Niet alles hoeft op dezelfde plek te staan, zolang je als organisatie maar bewust kiest en die keuze ook kunt uitleggen en verantwoorden.
De eerste beweging richting controle over je data
Organisaties zoeken naar manieren om die controle terug te krijgen. In de praktijk zien we verschillende richtingen ontstaan. Sommige organisaties kiezen ervoor om volledig in public cloud omgevingen zoals Azure of AWS te blijven, omdat snelheid, schaalbaarheid en integratie daar het zwaarst wegen.
Andere organisaties zoeken juist meer controle en onafhankelijkheid, bijvoorbeeld via private of on-prem oplossingen. En juist rondom data-opslag en herstel zien we dat organisaties soms kiezen voor gespecialiseerde oplossingen, zoals FAST LTA, wanneer controle en herstelbaarheid centraal staan.
Dat dit vraagstuk steeds concreter wordt, zien we ook terug in de markt. Zo zijn er inmiddels toetsingskaders ontwikkeld die organisaties helpen om hun afhankelijkheden en risico’s inzichtelijk te maken, zoals het toetsingsinstrument voor cloudsoevereiniteit van DICTU.
Van inzicht naar actie
Veel organisaties voelen dat ze iets moeten doen, maar weten niet waar ze moeten beginnen. Het onderwerp staat vaak al op de agenda. Er zijn gesprekken over risico’s, afhankelijkheden en wetgeving. Soms is er een audit geweest of komt de vraag vanuit het bestuur. Toch blijft het vaak bij inzicht.
De uitdaging zit niet in het herkennen van het probleem, maar in het vertalen naar concrete keuzes. In de praktijk zien we dat organisaties hier vastlopen, omdat alles met elkaar samenhangt. Een keuze voor een cloudplatform raakt direct aan data-opslag en herstel. En juist die onderdelen bepalen weer hoe afhankelijk je bent en hoe snel je kunt reageren bij incidenten. Daardoor ontstaat twijfel: waar begin je, zonder dat je het geheel uit het oog verliest?
De organisaties die hierin verder komen, beginnen niet met technologie, maar met het scherp krijgen van hun risico’s en afhankelijkheden. Vanuit daar ontstaat richting en worden keuzes in architectuur en oplossingen logischer en beter onderbouwd.
Geen zwart-wit keuzes
Digitale soevereiniteit draait niet om cloud of on-prem, maar om bewuste afwegingen per onderdeel van je IT-landschap.Keuzes bepalen risico
Niet technologie, maar de manier waarop je keuzes maakt in je architectuur bepaalt je afhankelijkheid en continuïteit.hiring approach
Van bewustwording naar eerste keuzes
Op dinsdag 12 mei van 13.30 tot 14.30 uur geven we een webinar waarin we laten zien hoe organisaties de stap maken van inzicht naar concrete keuzes in hun IT-architectuur.
Dit webinar is met name relevant voor CIO’s, CISO’s, IT-managers en architecten binnen organisaties waar IT bedrijfskritisch is en waar vragen spelen rondom controle over data, afhankelijkheid van leveranciers en toenemende compliance-eisen.
We gaan in op waar organisaties in de praktijk de controle verliezen en hoe je digitale soevereiniteit concreet maakt. Daarbij laten we ook zien hoe organisaties dit invullen in hun architectuur, bijvoorbeeld in situaties waarin meer grip op data-opslag en herstel nodig is en oplossingen zoals FAST LTA een rol kunnen spelen.
